• Czwartek, 21 maja 2026

    imieniny: Kryspina, Wiktora, Jana

Świadczyła o niemieckich zbrodniach

Środa, 24 maja 2017 (18:19)

Jutro w Jarosławiu zostanie pożegnana Stanisława Śledziejowska-Osiczko, jedna z ostatnich więźniarek niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbruck, w którym przeprowadzono na niej i innych współwięźniarkach pseudonaukowe eksperymenty medyczne. Miała 92 lata.

W czasie wojny mieszkała w Świdniku, od wiosny 1940 r., należała do Związku Walki Zbrojnej, przemianowanego później na Armię Krajową. Mając 16 lat była łączniczką i kolporterką prasy podziemnej. Za działalność konspiracyjną 7 lutego 1941 r. została aresztowana przez Gestapo, gdzie przez cztery tygodnie była przesłuchiwana. Więziona na Zamku w Lublinie, torturowana, ostatecznie została skazana na karę śmierci i we wrześniu 1941 r. przewieziona do obozu koncentracyjnego Ravensbruck. To tam na wybranych kobietach przeprowadzano eksperymenty, które miały służyć przede wszystkim skróceniu czasu leczenia ran żołnierzy, aby możliwie szybko mogli powrócić na front. Wśród „Królików doświadczalnych” było 86 w pełni sprawnych, zdrowych kobiet, z czego 74 Polki, które celowo okaleczano, a następnie rany zakażano bakteriami, wprowadzano też obce ciała, co miało imitować warunki bojowe. Wśród kobiet poddanych tym pseudonaukowym eksperymentom medycznym były m.in. Wanda Półtawska i Stanisława Śledziejowska-Osiczko.

W latach 1942-1943 Stanisława Śledziejowska-Osiczko została poddana kilku eksperymentom medycznym, w tym sześciu operacjom. W kwietniu 1943 r. została ewakuowana z obozu Ravensbruck na zachód w kierunku Lubeki. Po wojnie powróciła do Świdnika. Następnie zdała „małą maturę” w Krakowie, a w 1947 r. podjęła pracę jako sanitariuszka w Domu Pracy Kobiet we Wrocławiu. Następnie zamieszkała w Szczecinie. W powojennej, socjalistycznej Polsce była prześladowana przez UB, często musiała zmieniać miejsce pobytu. Oskarżano ją o szpiegostwo na rzecz krajów imperialistycznych. Ostatecznie zamieszkała w Jarosławiu na Podkarpaciu, gdzie w grudniu 1949 r. wyszła za mąż za Henryka Osiczko. Stan zdrowia i skutki doświadczeń pseudomedycznych uniemożliwiły jej pracę, dlatego zajęła się wychowaniem dzieci. Jako ofiara eksperymentów medycznych otrzymała specjalną rentę inwalidzką, była też leczona m.in. w Stanach Zjednoczonych. Pod koniec swojego życia Stanisława Śledziejowska-Osiczko podzieliła się swoimi wspomnieniami w filmie pt. „Dla Ciebie Polsko…” o pierwszych więźniach KL Auschwitz, którymi byli uczniowie Szkoły Budowlanej w Jarosławiu. Całym swoim życiem świadczyła o nieludzkim traktowaniu więźniów KL Ravensbruck oraz troszczyła się o pamięć zmarłych i zamęczonych „królików z Ravensbruck” swoich towarzyszy niedoli.

Stanisława Śledziejowska-Osiczko zmarła 22 maja w wieku 92 lat. Uroczystości pogrzebowe odbędą się 25 maja 2017 r. o godz. 16.00 na Starym Cmentarzu w Jarosławiu.

Mariusz Kamieniecki