Pamiątki po cichociemnym

Poniedziałek, 15 maja 2017 (18:34)

– To bardzo ciekawy zbiór – mówi dyrektor Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Marzena Kruk.

– Wiele osobistych pamiątek kpt. Starzyńskiego zostało u rodziny Milligan w domu. Listy, trzy tomy pamiętników z okresu wojny, fotografie, legitymacje służbowe, przedwojenna odznaka policjanta, odznaka cichociemnego – wylicza Kruk.

Są też złoty sygnet z herbem Ślepowron, odznaka dywizjonu pociągów pancernych w Anglii oraz orzełek w koronie z rogatywki.

Starzyński przebywał u szkockiej rodziny w Edynburgu w okresie wojny i bardzo się z nią zżył. Przed przerzutem do Polski poprosił Milliganów o przechowanie prywatnych dokumentów. Miał wrócić po nie po wojnie. Dokumenty te zostały niedawno odnalezione, a dzięki radzie polskich sąsiadów Nick Milligan, który przypadkowo natrafił na pamiątki, wraz ze swoją matką Heather przekazał je osobiście IPN.

„Państwo Milligan z przedstawicielami Archiwum IPN udali się pod tablicę upamiętniającą oficerów i podoficerów policji II RP – cichociemnych żołnierzy AK, umieszczoną przed wejściem do Pałacu Mostowskich. Zwiedzili Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych w byłym więzieniu przy ul. Rakowieckiej oraz udali się na warszawskie Powązki Wojskowe, na grób Tadeusza Starzyńskiego” – informuje Instytut.

Starzyński urodził się w 1903 r. w Kijowie. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Skończył prawo na Uniwersytecie Wileńskim i ekonomię na Uniwersytecie Lubelskim. Służył w Policji Państwowej, potem wykładał w Centralnej Szkole Policji. Następnie był komisarzem w Komendzie Głównej Policji. Po wojnie obronnej 1939 r. został internowany na Węgrzech, skąd przedostał się do Francji, a po jej upadku do Wielkiej Brytanii. Zrzucony jako cichociemny na Mazowszu 9 kwietnia 1944 r., znalazł się w Wydziale Kontrwywiadu i Bezpieczeństwa przy Sztabie Komendy Głównej AK. Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim, a po wojnie nadal uczestniczył w konspiracji Delegatury Rządu na Kraj oraz WiN. „Został aresztowany przez UB w 1945 r. Poddano go brutalnemu śledztwu i torturom, które prowadzili m.in. Józef Różański, Adam Humer. Został skazany na 15 lat więzienia. W 1947 r. wyrok zmieniono na karę śmierci. Po amnestii zmniejszono mu wyrok do 15 lat więzienia. Sąd Najwyższy uchylił wcześniejsze wyroki i umorzył postępowanie karne wobec niego w 1958 r.” – informuje IPN. Zmarł w 1970 r. w Warszawie.

Zenon Baranowski