Parasol nad rodziną

Środa, 30 marca 2016 (19:15)

 

Projekt o zmianie niektórych ustaw w związku z ochroną tożsamości małżeństwa przygotował zespół prawników Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris. Wprowadza on zmiany w dwóch ustawach: w prawie prywatnym międzynarodowym i prawie o aktach stanu cywilnego.

Modyfikacja polegałaby na wprowadzeniu obostrzeń, które wykluczałyby możliwość stosowania przepisów prawa obcego w zakresie, w jakim reguluje ono związki partnerskie osób tej samej płci. Kierownicy urzędów stanu cywilnego nie mogliby też wydawać zaświadczeń potwierdzających stan wolny i umożliwiających obywatelom polskim wchodzenie w układy jednopłciowe poza granicami kraju. Taką możliwość dają obecnie przepisy ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego.

– Istnieje pilna potrzeba wprowadzenia do polskiego porządku prawnego takich zmian, które miałyby na celu wzmocnienie pozycji małżeństwa i rodziny. Jest to istotne w sytuacji orzeczeń polskich sądów, w których podejmuje się próby zmiany znaczenia podstawowych instytucji prawa rodzinnego. Przypomnę, że w niektórych krajach europejskich zinstytucjonalizowano już związki jednopłciowe, stosując do nich nawet nazwę „małżeństwa”. Istotne, że odpowiada za to nie tyle władza ustawodawcza, co sądownicza, która reinterpretując znaczenie prawa pozytywnego, dąży do instytucjonalizacji tego rodzaju układów. Dotyczy to zarówno sądów krajowych, jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – argumentuje mec. Tymoteusz Zych, współautor projektu.

Niebezpieczne precedensy

Prawnik tłumaczy, że każdy wyłom w prawie krajowym godzący w pojęcie rodziny i małżeństwa stwarza precedens w orzeczeniach ETPC w kierunku zobowiązania państwa do wprowadzenia przepisów legalizujących związki jednopłciowe. Przykładem jest wyrok Trybunału w sprawie Oliari i A. przeciwko Włochom z 21 lipca 2015 roku. Uzasadniając orzeczenie, ETPC wskazał na orzecznictwo włoskich sądów, które dokonały już stopniowej zmiany zasad prawa rodzinnego, Trybunał powołał się m.in. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Neapolu. Uznał on, że odmowa rejestracji związku dwóch kobiet zalegalizowanego we Francji narusza wykonywanie praw związanych z ich statusem jako „małżonków”.

– Polska jest dziś także narażona na tego typu działania. Szereg organizacji LGBT prowokuje działania, które mają na celu instytucjonalizację w naszym kraju związków jednopłciowych, co stoi w sprzeczności z polską Konstytucją. Polskie władze ustawodawcze mogą tego rodzaju działaniom zapobiec, albo przynajmniej znacznie utrudnić realizację takiego scenariusza – dodaje prawnik. Stąd tak ważne jest niezwłoczne przyjęcie przepisów, które zagwarantują, że w polskim porządku prawnym nie zostanie naruszona gwarantowana konstytucyjnie ochrona małżeństwa i rodziny.

Ważne pojęcia

O wadze problemu świadczy m.in. orzecznictwo Sądu Najwyższego, które zmienia znaczenie terminu „wspólne pożycie”, odnosząc to sformułowanie do relacji osób tej samej płci. 25 lutego siedmiu sędziów tego gremium uznało, że do istnienia „wspólnego pożycia” na gruncie przepisów kodeksu karnego nie jest konieczna m.in. różnica płci i stałość relacji.

Taka konstrukcja prawna – twierdzą autorzy projektu – może być nadużywana. Już teraz organizacje LGBT deklarują, że uchwała Sądu Najwyższego stanowi ważny etap na drodze do zalegalizowania w Polsce układów jednopłciowych.

Wniosek jest tym bardziej uzasadniony, że w 2012 r. SN podjął podobną uchwałę, która rozszerzała pojęcie „wspólnego pożycia” w przepisach kodeksu cywilnego dotyczących umowy najmu.

Projekt przygotowany przez prawników Ordo Iuris trafił już na biurko przewodniczącego sejmowego Parlamentarnego Zespołu na rzecz Polityki i Kultury Prorodzinnej posła Piotra Uścińskiego (PiS), który przekazał go szefowi klubu PiS Ryszardowi Terleckiemu. – Jest szansa, że zostanie on zgłoszony jako poselski projekt, ale to już zależy od władz klubu – informuje Uściński.

Projekt autorstwa Ordo Iuris jest realizacją uchwały przyjętej niedawno przez Parlamentarny Zespół na rzecz Polityki i Kultury Prorodzinnej w sprawie potrzeby zmian prawnych, które zagwarantują ochronę małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Posłowie wzywają Sejm do pilnego przystąpienia do prac nad ustawą.

– Rodzina to podstawa każdego społeczeństwa, Narodu. Dziś mamy do czynienia z próbami jej destrukcji, skutki są już widoczne: zapaść demograficzna, starzejące się społeczeństwo, rozwody. Do tego dochodzą próby legalizacji związków jednopłciowych, na szczęście w Polsce jeszcze dość słabe. Ale to już stanowi sygnał, że musimy reagować, że potrzebne jest takie prawo, które stawiałoby bariery dla takich działań. Uchwała zespołu, w której wzywamy Sejm do wprowadzenia takich zmian, jest właśnie przykładem tych działań – mówi Jacek Świat (PiS), członek sejmowego Parlamentarnego Zespołu na rzecz Polityki i Kultury Prorodzinnej.

Anna Ambroziak